خانه / اخبار / نوسانات ارزی و  قیمت محصولات ایران خودرو

نوسانات ارزی و  قیمت محصولات ایران خودرو

در طی ماه های اخیر  قیمت روز خودرو  دچار تغییرات زیادی شده و یک شوک عمیق و بزرگ را به بازار خودرو وارد کرده است. پس از اعلام شدن بسته جدید از طرف  بانک مرکزی  جهت مدیریت سیستم ارزی و حذف صنعت خودروسازی داخلی از اقلام ارز ۴۲۰۰ تومانی، به نحوی بالا رفتن قیمت محصولات ایران خودرو  در بازار شروع شد. در این میان زنجیره خودروسازی کشور از طرفی برای برآورده کردن  قطعات و مواد اولیه و لوازم یدکی وارداتی مورد نیاز نمی توانند از ارز دولتی بهره ببرند و مجبورند جهت گرفتن ارز به سراغ بازار ثانویه ارزی بروند و از طرف دیگر دولت با بالابردن قیمت محصولات ایران خودرو مخالفت کرده و با اصرار بر روی قیمت‌های تصویب شده توسط شورای رقابت که در خردادماه گذشته اعلام شد، مصر است. همین موضوع شائبه پایین آمدن ارائه محصولات توسط خودروسازان داخلی را تقویت کرده به نحوی که به ‌نظر می آید این حرکت در ماه های اخیر، بازار را پرآشوب کرده است. در این میان مسئولین چرخه خودروسازی کشور جهت خارج شدن از این موضوع، پس از اعلام بسته جدید ارزی دولت، شروع به رایزنی با وزارت صنعت کرده تا بتوانند از این طریق مسیر آزادسازی قیمت خودرو را راحت نمایند.

 

-ارزی-و-قیمت-محصولات-ایران-خودرو

 

تاثیر افزایش نرخ ارز بر قیمت محصولات ایران خودرو

 

محمد رضا محمدی کارشناس اقتصادی در گفت و گو با روزنامه اقتصادی فرصت امروز می گوید: “بر اساس برخی آمار غیر رسمی ارزبری هر خودروی سبک داخلی(خودروساز و قطعه ساز) حدود ۲۵۰۰ دلار است و اگر بپذیریم که در بازار ثانویه این دلار به قیمت ۸۰۰۰ تومان تامین شود معنای آن این است که این بخش از هزینه تمام شده خودروهای داخلی نسبت به سال قبل در همین زمان بیش از دو برابر شده است. حال پرسش این است که این میزان چه سهمی از کل قیمت تمام شده یک خودرو را دارد.

وی می افزاید: با توجه به قیمت خودروهای مشابه در خارج و بر اساس آمار باز هم غیر رسمی، قیمت تمام شده یک خودروی سبک حدود ۸۰۰۰ دلار است. بنابراین ۲۵۰۰ دلار حدود ۳۰ درصد قیمت تمام شده است. به عبارت دیگر از این بابت می توان گفت با یک حساب سرانگشتی و درمجموع، حداقل ۳۰ درصد افزایش قیمت در خودروهای تولید داخل نسبت به تابستان سال گذشته طبیعی است”.

فعالان صنف خودرو  بر این باور هستند که آنچه طی ماه های اخیر باعث نوسانات بازار خودرو گشته، عدم خروجی تولیدات خودرو از سمت خودروسازان به بازار می باشد. با این حال اما در هفته جاری، نوسان قیمتی بشدت زیادی بر بازار جاری بود. به نحوی که در خصوص قیمت محصولات ایران خودرو خانواده پژو، بالاترین رشد  قیمت را ۲۰۷ اتومات به خود اختصاص داد، هفته قبل این خودرو در بازار حدودا  ۹۰ میلیون تومان قیمت داشت و سبب افزایش چشمگیر قیمت این خودرو شد.

شبیه  شرایط فعلی در صنف خودرو، در سال‌های ۱۳۹۰ و ۱۳۹۱ نیز اتفاق افتاد. در آن سال رشد قیمت خودرویی مانند خودروی پراید از حدود ۷ میلیون تومان در سال ۱۳۸۹ به نزدیک ۲۱ میلیون تومان در سال ۱۳۹۱ بحث جدی در بین اقشار مختلف شده بود. شرایط به وجود آمده در چند ماه اخیر با آن زمان از چند مبحث دارای  شباهت می باشد که مهم‌ترین تشابه آنها بالا کشیدن قیمت ارز می باشد که در هر دو دوره رخ داده است. در آن زمان نیز مقوله هایی مانند سهم سازمان حمایت از مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان و سپس شورای رقابت در جلوگیری از رشد قیمت، قیمت بالای خودرو و خالی بودن رقابت بین تولیدکنندگان داخلی و خارجی و کیفیت کم خودروهای ساخت داخل مطرح بود. ضمنا در آن موقعیت زمانی تحریم خودروسازان داخلی و قطع شدن رابطه آنها با خودروسازان فرانسوی و کره‌ای و عدم‌دسترسی بی واسطه به قطعات مورد نیاز برای تولید خودرو نیز دلیل دیگری بود بر بالا رفتن قیمت محصولات ایران خودرو  که در حال حاضر با خارج شدن آمریکا از برجام ممکن است این شرایط مجددا تکرار شود؛ بنابراین شرایط فعلی شباهت زیادی با شرایط سال‌های ۱۳۹۰ و ۱۳۹۱ در بازار خودرو دارد، هر چند ممکن است تفاوت‌هایی نیز وجود داشته باشد.

برخی از عوامل موثر در افزایش قیمت محصولات ایران خودرو

بالا رفتن نرخ خودرو را می‌توان به دلایل عرضه و دلایل سمت تقاضای مشتری تفکیک کرد. در ابتدا به دلایل سمت عرضه پرداخته می شود. اساسی ترین عامل در حوزه عرضه، بالا رفتن قیمت ارز از نیمه سال ۱۳۹۶ به بعد است که همچنان نیز ادامه دارد. هرچند خودروسازان داخلی قسمت اعظمی از لوازم را در داخل تولید می‌کنند، اما بسیاری از خودروهای ساخت داخل، عمدتا مونتاژ می باشند؛ به همین علت ارزبری بالایی را تحمیل می کنند. حتی خودروهایی نیز که قسمت اعظمی از لوازم آنها در تولید داخل هستند نیز به قطعات وارداتی نیاز دارند. علاوه‌بر قطعات که به‌طور مستقیم بر هزینه‌های تولید اثر دارند، دستگاه‌های مورد استفاده در خطوط تولید، مواد اولیه و برخی از خدمات مورد استفاده در چرخه تولید وارداتی هستند که این امر بر افزایش قیمت خودرو تاثیر دارد. بنابراین بخشی از افزایش قیمت محصولات ایران خودرو  از سمت عرضه ناشی از افزایش قیمت تولید است. از طرف دیگر، هرچند بالا رفتن قیمت ارز عامل افزایش قیمت کالاهای وارداتی می‌شود، اما به هر حال با یک وقفه کوتاه به‌صورت تورم حتی کالاهای تولید داخل را نیز متاثر می‌کند. به همین دلیل تورم عمومی حاکم بر اقتصاد کشور که انتظار می‌رود در سال‌جاری به‌دلیل افزایش نرخ ارز بیش از سال گذشته باشد نیز بر هزینه‌های تولید اعم از دستمزد، اجاره و خدمات مورد استفاده در چرخه تولید اثرگذار است.

افزایش تعرفه خودروهای وارداتی

علت بعدی افزایش تعرفه خودروهای وارد شده از خارج و همینطور بسته شدن سایت ثبت سفارش واردات خودرو در برخی از ماه‌های سال گذشته بود که افزایش قیمت خودروهای وارداتی را سبب شد. این افزایش قیمت باعث شده است که خودروسازان داخلی نیز قدرت مانور بیشتری در بازار برای افزایش قیمت قیمت محصولات ایران خودرو پیدا کنند؛ چراکه افزایش فاصله بین قیمت خودروی داخلی و خارجی جدا از اختلاف کیفیت ساخت آنان اگر از یک درصدی بیشتر شود، باعث می‌شود خودروساز داخلی زمینه را برای بالا بردن قیمت فراهم ببیند و با ابزارهایی که در کنترل بازار در اختیار دارد،  فشار را بر نهادهایی مانند شورای رقابت برای افزایش قیمت بیشتر کرده و مجوز افزایش قیمت را بگیرد.

 

افزایش قیمت خودرو عامل تقاضا نیز داشته است. مهم‌ترین عامل، افزایش نرخ  ارز است. بر اساس تجربیات تاریخی، در اقتصاد ایران همواره شوک‌های ارزی با افزایش قیمت بسیاری از کالاها، خصوصا کالاهای سرمایه‌ای مانند خودرو و مسکن همراه بوده است. طبیعتا مصرف‌کنندگان انتظار دارند با توجه به افزایش قیمت ارز، قیمت خودروهای داخلی نیز افزایش یابد. از این رو خرید خود را زودتر انجام می‌دهند تا با افزایش قیمت روبه‌رو نشوند. این موضوع خود افزایش تقاضا و افزایش قیمت را نیز در پی دارد. از سوی دیگر، بخشی از تقاضا برای خودرو را نیز باید ناشی از تلاش برای کسب سود ریالی ناشی از افزایش قیمت ارز از طریق بازار خودرو دانست. به این صورت که برخی به جای اینکه با خرید دلار و سفته‌بازی در بازار ارز از افزایش نرخ ارز سود ببرند، با خرید کالاهایی مانند خودرو با یک وقفه سود ناشی از افزایش نرخ  ارز را در افزایش قیمت خودرو کسب می‌کنند. این موضوع سبب می‌شود در زمان‌هایی که انتظار افزایش نرخ ارز وجود دارد یا در هنگام افزایش نرخ ارز، بازار خودرو با یک وقفه چندماهه متاثر شده و تقاضای خودرو نیز افزایش یابد.در کنار این عوامل سمت عرضه و تقاضا، عللی مثل امکان توقف تولید خودروهای داخلی مانند پراید و پژو ۴۰۵ نیز در این میان سهم عمده دارند. برحسب اعلام سازمان ملی استاندارد، تمام خودروهای تولیدی در داخل از آغاز زمستان ۹۷ باید استانداردهای ۸۵ گانه این سازمان را اعمال کنند و خودروهایی که قادر به محقق کردن این امر نشوند، دیگر مجوز تولید نخواهند داشت و برای همیشه از چرخه‌ تولید خودروسازان خارج خواهند شد. این عامل با توجه به عدم جایگزینی خودروهای مذکور با خودروهایی با رنج قیمتی مشابه در بازار سبب افزایش قیمت در بازار خواهد شد که می‌تواند بر انتظارات قیمتی فعالان در بازار خودرو موثر  بوده و پیشاپیش با خرید خودرو سعی در تامین ریسک ناشی از افزایش قیمت داشته باشند.در هر حال با زیر ساخت فعلی در صنف خودرو، بالا رفتن قیمت محصولات ایران خودرو  در شرایط شوک ارزی و تورم عاملی است قابل پیش‌بینی. در این میان چیزی که ثابت مانده، اعتراض مردم از خودروسازان داخلی به‌دلیل پایین بودن کیفیت خودروها از یک سو و رقابتی نبودن در بین خودروسازان داخلی به علت تعداد محدود آنها و مشکلات متعدد موانع تعرفه‌ای و غیرتعرفه‌ای است. به‌نظر می آید تا هنگامی که دولت‌ها به‌صورت جدی به ایجاد رقابت در بین خودروسازان داخلی و ایجاد قطب‌های سوم و چهارم خودروسازان داخلی از یک سو و کم شدن مشکلات تعرفه‌ای و غیرتعرفه‌ای برای خودروی خارجی اقدام ننمایند، انتظاری از این ساختار مبنی‌بر افزایش کیفیت و رقابت‌پذیری وجود نخواهد داشت.

بعضی از مشکلات که در پیش فروش خودرو

پیش فروش خودرو با مشکلات و چرخه مالی اشتباهی که در سیستم ارائه آن در کشور موجود است این روند را به مسیری رسانده است، که تمامی عرضه کنندگان چه وارد کنندگان خودروهای خارجی و چه خودرو سازان داخلی جهت برآورده کردن منابع مالی خود شروع به پیش فروش کردن محصولات خود نموده اند که با این اقدام فروش و براورده کردن نقدینگی خود، موجب شده از حالت بانک محوری به مشتری محوری تبدیل شود.در داخل همه شرکت های مربوطه شامل خودروسازان داخلی و وارد کنندگان خودروهای خارجی با روند ی پیش فروش خودرو ، اقدام به براورده ساختن منابع مای خود کرده و با حاشیه امن دریافت نقدینگی، آن هم با مدت زمان یک ماهه حتی بیشتر محصول مورد نظر به مشتری تحویل می دهند. در این میان حتی بعضی از شرکت ها به دلیل خرابی و معیوب بودن ساختار مالی از همان اول این کارا انجام داده و در روند پیش فروش خودرو از همان آغاز مشتری را به جای بانک نشانده و با گرفتن مبلغ مشخص شده خودروهای خود را ارائه کرده، و جایگاه خویش را پا برجا نگاه داشته و امرار معاش میکنند.

دیدگاهتان را ثبت کنید

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شدعلامتدارها لازمند *

*

bigtheme